indir

ÇANAKKALE ve GELİBOLU LİMAN BAŞKANLIKLARI
YEREL DENİZ TRAFİĞİ REHBERİ

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam

1. Amaç
Bu Rehberin amacı; Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde seyir emniyetini ve deniz güvenliğini artırmak amacıyla, bu bölgelerde yer alan yerel deniz trafiğinin düzenlenmesi, yerel deniz trafiği kapsamında yer alan deniz araçlarının ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde; manevra, seyir, can, mal ve çevre emniyetine ilişkin uyacakları kuralların belirlenmesi, bu araçları kullananların bilgilendirilmeleri ve eğitilmelerini sağlamaktır.

2. Kapsam
Bu Rehber, Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde yolcu ve yük taşımacılığı yapan yolcu gemilerini (yolcu gemisi, feribotlar, araba ferisi, Ro-Ro yolcu gemileri, şehir hatları gemileri, yolcu gemisi (katamaran tipi), yolcu motoru, gezinti (tenezzüh) gemisi)), kamuya ait botları, römorkörleri, hizmet gemilerini, balıkçı gemilerini, tur teknelerini, özel tekneleri, gemilere yakıt, yağ ve su ikmali yapan tankerleri, atık alım ve toplama tankerlerini, kamuya ait botları, sivil toplum örgütlerine ait tekneleri, su altı ve sörvey çalışması yapan tekneleri ve benzerlerini kapsar.

İKİNCİ BÖLÜM
İdari Organizasyon, Tanımlamalar ve Kısaltmalar

3. İdari Organizasyon

A. Denizcilik Müsteşarlığı:
Türkiye Cumhuriyetinin denizcilikten sorumlu İdaresi, T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığıdır. Denizcilik Müsteşarlığı; 10/08/1993 tarihli ve 491 sayılı “Denizcilik Müsteşarlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”, 14/06/2000 tarihli ve 602 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 07/02/2002 tarihli ve 4745 sayılı “Denizcilik Müsteşarlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ve 02/03/2005 tarihli ve 5310 sayılı Kanun ile denizlerde seyir, can, mal ve çevre emniyetini sağlamaya yönelik gerekli kuralları belirlemeye ve gerekli tedbirleri almaya ilişkin görev, yetki ve sorumluluklara sahiptir.

B. Denizcilik Müsteşarlığı Çanakkale Bölge Müdürlüğü:
Denizcilik Müsteşarlığı tarafından belirlenen idari sınırları içerisinde Denizcilik Müsteşarlığı adına tüm faaliyetlerin etkinlik ve verimlilik ilkelerine uygun olarak yürütülmesinden, planlanmasından ve yönlendirilmesinden, koordine edilmesinden ve denetlenmesinden sorumlu olarak görev yapan sahil teşkilatıdır.

C. Çanakkale Liman Başkanlığı:
Çanakkale Limanı idari sınırları içerisinde; ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat dahilinde, seyir emniyetinin ve deniz güvenliğinin sağlanması bakımından görevli, yetkili ve sorumlu otoritedir. Çanakkale Limanı idari sınırları, ilgili liman yönetmeliğinde belirtildiği şekildedir.

Ç.Gelibolu Liman Başkanlığı:
Gelibolu Limanı idari sınırları içerisinde; ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat dahilinde, seyir emniyetinin ve deniz güvenliğinin sağlanması bakımından görevli, yetkili ve sorumlu otoritedir. Gelibolu Limanı idari sınırları, ilgili liman yönetmeliğinde belirtildiği şekildedir.

D. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü:
Türk Boğazları’nda seyir, can, mal ve çevre emniyeti ile deniz güvenliğini artırmak amacıyla Denizcilik Müsteşarlığı tarafından tesis edilen Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH)’ni Denizcilik Müsteşarlığı adına işleten kamu kuruluşudur.

E. Türkiye Denizcilik İşletmeleri (TDİ) A.Ş. Genel Müdürlüğü:
Türk Boğazları’ndan geçiş yapan gemilere kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerini veren kamu kuruluşudur.

F. Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH):
Denizcilik Müsteşarlığı adına, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü ve bu Tüzüğün bağlısı Uygulama Talimatı çerçevesinde, Türk Boğazları’ndaki deniz trafiğini organize etmek, geçiş yapan gemilere bilgi, seyir yardımı ve trafik organizasyonu hizmetlerini sağlamak amacıyla Denizcilik Müsteşarlığı tarafından kurulan ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından işletilen sistemdir. Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri, İstanbul Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi ve Çanakkale Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi olmak üzere iki merkezden oluşmaktadır. Türk Boğazları’ndan geçiş yapan aktif katılımcı gemiler ile yerel trafikteki gemilerin uyması gereken kurallar Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Kullanıcı Rehberi’nde açıklanmıştır.

4. Türk Boğazları: İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi’nde gemilerin geçiş alanı ile bu alanı çevreleyen kıyı şerididir.

5. Trafik Ayırım Düzeni: Türk Boğazları ile yaklaşmalarında Denizde Çatışmayı Önleme Uluslararası Kurallarının (COLREG) 10’uncu kuralına göre düzenlenmiş, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından onaylanmış ve EK-1’ de belirtilen trafik ayırım düzenleridir.

6. Çanakkale Boğazı Kuzey Sınırı: Zincirbozan Feneri’nden geçen boylam.

7. Çanakkale Boğazı Güney Sınırı: Mehmetçik Burnu Fenerini, Kumkale Fenerine birleştiren çizgi.

8. Mevzuat: Türk Boğazları’ndan gemilerin geçiş rejimini düzenleyen 20 Temmuz 1936 tarihli Montreux Sözleşmesi, 618 sayılı Limanlar Kanunu, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü, 6/11/1998 tarihli ve 23515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü, Çanakkale ve Gelibolu Liman Yönetmelikleri, 26/12/2006 tarihli 28415 sayılı Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü Uygulama Talimatı, 18.11.2005 tarih ve 25997 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu, 12.12.2007 tarih ve 26728 sayılı Yolcu Gemilerinin Emniyetine ve Gemilerdeki Yolcuların Kayıt Altına Alınmasına İlişkin Yönetmelik, 10.11.2006 tarih ve 26342 sayılı Gemilerin Genel Denetimi ve Belgelendirmesi Hakkında Yönetmelik, 23.08.2007 tarih ve 26622 sayılı Gemi ve Su Araçlarının İnşası, Tadilatı, Bakım-Onarımlarında Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik, 4207 sayılı Kanun Hükümlerinin Uygulanmasına ilişkin 16.05.2008 tarih ve 26878 sayılı 2008/6 Tütün ve Tütün Ürünlerinin Tüketimi ile ilgili Başbakanlık Genelgesi, Kabotaj Hattında Yapılacak Düzenli Seferlere İlişkin Esaslar, 25.05.2009 tarih ve 27238 sayılı Seyir Yardımcıları Yönetmeliği, 18.02.2007 tarih ve 26438 sayılı Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 01.07.2003 tarih ve 2003/5868 sayılı ÖTV’ siz yakıt kullanımına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı,

9. Yerel Deniz Trafiği: Çanakkale ve Gelibolu Limanları idari sınırları içerisinde seyir yapan feribotlar, şehir hatları gemileri, düzenli sefer yapan yolcu tekneleri, tur tekneleri, gemilere yağ, yakıt ve su ikmali yapan tankerler, gezi tekneleri, balıkçı tekneleri, acente motorları, kamuya ait botlar, römorkörler, hizmet gemileri, sivil toplum örgütlerine ait tekneler, su altı ve sörvey çalışması yapan tekneler ve benzerleridir.

10. Uğraksız Geçen Gemi: Seyri Türk Boğazları’nda bir liman, iskele ya da bir yere uğramamak üzere planlanmış ve bu husus gemi kaptanı tarafından Türk Boğazları’na girişten önce Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetlerine bildirilmiş olan gemi.

11. Uğraklı Geçen Gemi: Seferi Türk Boğazları’nda bir liman, ya da iskeleye varmak ya da uğramak üzere planlanmış gemi ile, uğraksız geçişi bozulan ya da uğraksız geçişini bozan gemi.

12. Yüksek Hızlı Tekneler: İnşası ve yapım amacı itibariyle yüksek hızla seyretmeye yönelik dizayn edilmiş ve belirli bir hız altında manevra kabiliyeti etkilenen, deniz otobüsleri gibi gemiler.

13. Kısaltmalar:
KEGM : Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü
TBGTH : Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri
ÇGTHM : Çanakkale Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi
TDİGM : Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü
SHOD : Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı
IMO : Uluslararası Denizcilik Örgütü
TAD : Trafik Ayırım Düzeni
SOLAS : Denizde Uluslararası Can Emniyeti Sözleşmesi
COLREG : Denizde Çatışmayı Önleme Uluslararası Kuralları
MARPOL : Gemilerden Kaynaklanan Deniz Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik Uluslararası
Sözleşme

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Giriş ve Bilgilendirme

14. Giriş:
Türk Boğazları; 17 deniz mili uzunluğunda İstanbul Boğazı, 110 deniz mili uzunluğunda Marmara Denizi ve 37 deniz mili uzunluğunda Çanakkale Boğazı’ndan oluşan toplam 164 deniz mili uzunluğunda, gemilerin geçiş yaptığı su yoludur. Bu su yolunun alternatifi yoktur ve tüm ülkeler, özellikle Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin ekonomileri için çok önemlidir.
Türk Boğazları seyir emniyeti ve deniz güvenliği açısından özel önemi haiz olmasının yanı sıra, coğrafi, oşinografik ve meteorolojik özellikleri ile de emniyetli seyri kısıtlayıcı unsurları barındırmaktadır. Çanakkale Boğazı’ndan yaklaşık 25-26 adedi tehlikeli yük taşıyan olmak üzere her gün yaklaşık 135 gemi geçiş yapmakta, yaklaşık 15-16 bin insanın taşındığı 250 adet tarifeli yerel deniz trafiği hareketi ile Çanakkale Boğazı dünyadaki dar ve gemiler için riskli su yollarından biri olup, boğazın belirli bölgelerinde yoğunlaşan yerel deniz trafiği boğazdaki seyir emniyeti ve deniz güvenliğini etkilemektedir.
Çanakkale Boğazı’nda deniz trafiği yoğunluğunun yüksek olması, geçen gemilerin boylarında ve tonajlarındaki artış, tehlikeli yük taşıyan gemi geçişlerinde görülen artış, zor trafik yapısı, deniz kazalarındaki artış, olumsuz hava, deniz, akıntı ve iklim şartları, çevre koşulları ve mahalli tehlikeler, ulusal ve uluslararası gelişmeler ile bölgedeki diğer denizcilik faaliyetleri göz önüne alındığında, Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde yolcu ve yük taşımacılığı yapan yerel deniz trafiğinin denetlenmesi ve düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Bununla birlikte Çanakkale Boğazı, dünyada deniz trafiğine açık 264 boğaz arasında, tarihi kültürü ve güzellikleri ve Gelibolu milli parkını barındırması açısından da farklı özelliklere sahiptir.
Çanakkale Boğazı’nın en dar yeri 1250 metre, en geniş yeri 7778 metredir ve 2 keskin dönüşe sahiptir. Boğazın Kilitbahir-Çanakkale bölgesinde 50 derecelik ve Nara bölgesinde de 75 derecelik rota değişikliği yapılması gerekmektedir. Çanakkale Boğazı’nda ortalama derinlik 35 metre olup, Zincirbozan, Çardak, Musa, Abidos, Nara, Kilitbahir, Kumkale ve Sarısığlar gibi sığlıkların,kayalıkların ve bankların bulunduğu bölgeler mevcuttur.
Çanakkale Boğazı bölgesi özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında yoğun sis, kış aylarında ise yağmur, kar ve kuvvetli kuzey rüzgarlarının yanı sıra zaman zamanda güneyli rüzgarların etkisindedir. Özellikle kış aylarında boğazdaki akıntı hızının 5-6 deniz miline çıkması, Çanakkale Boğazı’nda deniz trafiğini olumsuz olarak etkilemektedir.
Fiziksel, oşinografik ve meteorolojik olarak emniyetli seyri kısıtlayıcı unsurların yanında, Çanakkale Boğazı Panama Kanalı’nın üçbuçuk katı, Süveyş Kanalı’nın ikibuçuk katı yoğunluğunda deniz trafiğine sahiptir. Gemi inşa teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak büyüyen gemi boyutları ve bölgenin ticaret hacminin büyümesi ile doğru orantılı olarak artan Türk Boğazları’ndan geçen gemi sayısı, deniz trafiği ile ilgili tedbirlerin alınmasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Montreux sözleşmesinin imzalandığı 1936 yılında, yılda ortalama 4500 gemi geçmekte iken günümüzde Çanakkale Boğazı’nda yılda ortalama 49000 gemi geçiş yapmaktadır.
Yapılan araştırmalar sonucu, LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı)-LNG(Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) taşıyan bir tankerin Çanakkale Boğazı’nda patlaması halinde öngörülemeyecek çapta can,mal ve çevre felaketine sebep olabilecektir.
Türk Boğazları’nda gemilerin emniyetle geçişlerini sağlamak ve kaza riskini en aza indirmek maksadıyla hazırlanan “Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü” 1994 yılında yürürlülüğe konmuş, 1998 yılında yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle birlikte Türk Boğazları için hazırlanan ve IMO tarafından kabul edilen Trafik Ayırım Düzeni uygulamaya başlanmıştır. Bu uygulamayla birlikte Türk Boğazları’ndaki kaza sayılarında ciddi bir düşüş gözlemlenmiştir.
Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri ise 30.12.2003 tarihinde aktif olarak hizmet vermeye başlamıştır. Bu tarihten itibaren Türk Boğazları’ndan geçen “Aktif Katılımcı” gemilere “Trafik Organizasyon Hizmeti”, Seyir Yardım Hizmeti” ve “Bilgi Hizmeti” vermek suretiyle Türk Boğazları’nda seyir, can, mal ve çevre emniyetini arttırmak amacıyla görev yapmaktadır. Buna paralel olarak Çanakkale-Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde seyir yapan yerel deniz trafiğinin denetimi ve düzenlenmesi ile yerel deniz trafiğinde yer alan deniz araçlarını kullananların mevzuat ve uygulamalara ilişkin eğitilmeleri Türk Boğazları’nda seyir emniyetinin ve deniz güvenliğinin arttırılması açısından kaçınılmazdır.

15. Mevzuat Hakkında Bilgilendirme

A. Montreux Boğazlar Sözleşmesi
Türk Boğazları’nın bugünkü hukuki statüsünü düzenleyen Montreux Boğazlar Sözleşmesi, (MBS) dağılan SSCB ve Yugoslavya, Romanya, Bulgaristan, Türkiye, Yunanistan, Fransa, İngiltere ve Japonya arasında 20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanmış ve 9 Kasım 1936’da yürürlüğe girmiştir. Sözleşme, Lozan -Barış Antlaşması’nı imzalamış herhangi bir devletin katılımına açık tutulmuş (md. 27/1), bu haktan yararlanan İtalya, 2 Mayıs 1938 günü Sözleşmeye katılmıştır. Japonya ise 8 Eylül 1951 tarihinde Sözleşmeyi imzalayan devlet sıfatından doğabilecek tüm hak ve menfaatlerinden vazgeçtiğini bildirmiştir.
Sözleşmenin amacı; “Türk Boğazları’ndan gemilerin geçişlerini ve seyirlerini, Lozan Barış Antlaşması’nın 23’üncü maddesiyle tespit edilen prensibi, Türkiye’nin güvenliği ve Karadeniz’e kıyıdaş devletlerin güvenliği çerçevesinde koruyacak biçimde düzenlemek” olarak belirlenmiştir. Akit Devletlerin, 24 Temmuz 1923’de Lozan’da imzalanmış olan Sözleşmenin yerine koymayı kararlaştırdıkları MBS, 29 madde ile dört LAHİKA ve bir protokolden oluşmaktadır.

B. Türkiye İstatistik Kanunu
Bu Kanunun amacı; resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dahil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak üzere, Türkiye İstatistik Kurumunun kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin esasları düzenlemektir.

C. Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü
Türk Boğazları için 06 Kasım 1998 tarih ve 23515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü’nün amacı Türk Boğazları’nda seyir, can, mal ve çevre güvenliği ve emniyetinin arttırılması amacıyla deniz trafik düzenlemesini gerçekleştirmek için hazırlanmış olup, bu tüzüğün getirmiş olduğu kurallara bu bölgede seyreden tüm gemilerin uyma zorunluluğu vardır.

Ç. Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü Uygulama Talimatı
Bu uygulama talimatı “Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü” maddelerinin uygulanmasında açıklayıcı ve detaylandırıcı bir rehber olarak hazırlanmıştır.

D. Çanakkale Liman Yönetmeliği
Çanakkale Liman Yönetmeliği gereği; limanda seyreden ve yatan bütün gemiler ve deniz araçları uluslararası kurallarla birlikte Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü ile bu tüzükte yer alan kurallara ve İdarece seyir, can ve mal güvenliği bakımından yürürlükteki mevzuata dayanılarak belirlenmiş ya da belirlenecek her türlü seyir kurallarına, yapılacak uyarı ve denetimlere uymak zorundadır. Ancak, teknik zaruretlerde dikkate alınarak rıhtımlara yanaşma, yükleme ve boşaltma, kılavuzluk, römorkaj ve benzeri her türlü faaliyeti düzenlemede İdare yetkilidir.
Yönetmeliğin amacı, liman idari sınırları içerisinde genel emniyet ve disiplinin sağlanması ve kanundaki ilgili maddede belirlenmiş ya da İdare tarafından belirlenecek her türlü kurala uyulması olup, bu kurallar yerel deniz trafiğini kullanan tekneler için bağlayıcıdır.

E.Gelibolu Liman Yönetmeliği
Gelibolu Liman Yönetmeliği gereği; limanda seyreden ve yatan bütün gemiler ve deniz araçları uluslararası kurallarla birlikte İdarece seyir, can ve mal güvenliği bakımından yürürlükteki mevzuata dayanılarak belirlenmiş ya da belirlenecek her türlü seyir kurallarına, yapılacak uyarı ve denetimlere uymak zorundadır. Ancak, teknik zaruretler de dikkate alınarak rıhtımlara yanaşma, yükleme ve boşaltma, kılavuzluk, römorkaj ve benzeri her türlü faaliyeti düzenlemede İdare yetkilidir.
Yönetmeliğin amacı, Liman idari sınırları içerisinde genel emniyet ve disiplinin sağlanması ve kanundaki ilgili maddede belirlenmiş ya da İdare tarafından belirlenecek her türlü kurala uyulması olup, bu kurallar yerel deniz trafiğini kullanan tekneler için bağlayıcıdır

F. Yolcu Gemilerinin Emniyetine ve Gemilerdeki Yolcuların Kayıt Altına Alınmasına İlişkin Yönetmelik,
12.12.2007 tarih ve 26728 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan bu Yönetmelik; kabotaj hatlarında çalışan yeni ve mevcut yolcu gemileri ile yüksek hızlı yolcu gemilerinde; can ve mal emniyetini sağlamak, bu gemilerin tabi olduğu kuralları uluslararası sefer yapan yolcu gemilerinin kuralları ile uyumlaştırmak, yolcu gemilerindeki yolcular ile mürettebatın güvenliğine ve kurtarılmalarına ilişkin imkânları geliştirmek, oluşabilecek kazalarda arama ve kurtarma faaliyetlerinin ve kazanın olumsuz sonuçlarıyla mücadelenin daha etkin bir şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

G. Gemi ve Su Araçlarının İnşası, Tadilatı, Bakım-Onarımlarında Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik
23.08.2007 tarih ve 26622 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan bu Yönetmeliğin amacı, denizde ve iç sularda seyir, can, mal ve çevre güvenliğinin temini için gemi ve su araçlarının sahip olması gereken teknik nitelik ve yeterliklerinin belgelendirilmesinde ve inşa, tadilat ve bakım-onarımları esnasında yapılacak denetimlerde; İdare, tesis sahibi ile gemi sahibinin veya temsilcisinin uyacakları usul ve esasları belirlemektir.

H. Gemilerin Genel Denetimi ve Belgelendirmesi Hakkında Yönetmelik
10.11.2006 tarih ve 26342 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan bu Yönetmeliğin amacı; teçhizat, malzeme ve diğer unsurların, mürettebatın ve işletim prosedürlerinin, ulusal mevzuat hükümlerine ve gemilerden kaynaklanan deniz kirlenmesinin önlenmesi ve deniz emniyeti hususlarındaki uluslararası sözleşmelere uygunluğunun geminin kullanım amacına yönelik olarak denetlenmesine, uygun olmayanlar hakkında uygulanacak yaptırımlara ve belgelendirilmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

I. Kıyı Tesislerine İşletme İzni Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
18.02.2007 tarih ve 26438 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan bu Yönetmeliğin amacı, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununun 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre kıyıda yapılabilecek liman, kruvaziyer liman, yat limanı, marina, yolcu terminali, iskele, rıhtım, barınak, yanaşma yeri, akaryakıt/sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı ve şamandıra sistemleri ve benzeri kıyı tesisleri ile deniz ulaşımına yönelik diğer üst ve altyapı tesislerine Denizcilik Müsteşarlığınca işletme izni verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

İ. Seyir Yardımcıları Yönetmeliği
25.05.2009 tarih ve 27238 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye’nin deniz yetki alanlarında, iç sularında veya kıyılarında mevcut ya da kurulacak seyir yardımcılarının kurulumu, işletimi ve denetimiyle kurulum ihtiyacına ilişkin usul ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları belirlemektir.

J. 4207 sayılı Kanun Hükümlerinin Uygulanmasına ilişkin 16.05.2008 tarih ve 26878 sayılı 2008/6 Tütün ve Tütün Ürünlerinin Tüketimi ile ilgili Başbakanlık Genelgesi,
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tütün ürünlerinin tüketilmesi yaygın bir alışkanlık ve ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Bu ürünlerin tüketilmesi, kullananların yanı sıra pasif olarak tütün dumanına maruz kalanları da etkilemektedir. Çocuklarımızın ve gençlerimizin günlük hayatta tütün ürünü tüketen yetişkinlerle bir arada bulunmaları ve onlara özenmeleri, gelecek nesillerin sağlığını da tehdit eder durumdadır.

K. Kabotaj Hattında Yapılacak Düzenli Seferlere İlişkin Esaslar
Bu Esaslar; ülkemizde kabotaj hattında denizyolu ulaşımının özendirilerek yaygınlaştırılması, karayolu taşımacılığının deniz yoluna kaydırılması suretiyle karayolu trafiğinin azaltılması ve güvenirliğinin artırılması ile limanlarımız arasındaki taşımacılık faaliyetlerinin düzenli hale getirilmesi amacıyla, ülkemiz limanları ve iskeleleri arasında yapılacak düzenli seferlerin usul ve esaslarını tespit etmektir.

L. Gözlem Tablosu
Hava, rüzgar ve deniz durumu ile ilgili olarak hazırlanan çizelge EK:3’ te tablo halinde sunulmuştur. EK-3 (a,b)

M.ÖTV’ siz Yakıt Kullanımı
01.07.2003 tarih ve 2003/5868 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen uygulamadan, Türk Uluslararası Gemi Siciline veya Milli Gemi Siciline kayıtlı kabotaj hattında münhasıran çalışan yük ve yolcu taşıyan tüm gemileri, hizmet gemileri (Römorkör, algarina, kablo ve kurtarma gemisi, dalgıç aracı gibi deniz ulaştırmasının diğer hizmetlerinde kullanılan ve yolcu ya da yük gemisi olmayan ticari gemiler ile bilimsel araştırma gemileri) ile ticari yatlar ve balıkçı gemileri yararlanabilecektir. Uygulama kapsamında, motorin ve fuel oilller girmektedir. Deniz Ticaret Odası (DTO) veya Liman Başkanlığı tarafından verilen ve DTO, Liman Başkanlığı ile ilgili vergi dairesince onaylanmış olan bir yakıt alım defteri kullanacaklardır. Gemiye alınan ve kullanılan yakıt miktarları bu defterlere kayıt edilir. Bu kapsamda gemiye alınan yakıtların usulsüz kullanımı yasaktır. Yakıt alım defteri her yılbaşında yenilenecektir. ÖTV’ siz yakıt miktarının tespitinde gemide bulunan ana ve yardımcı makinelerin tamamı dikkate alınır. ÖTV’ siz yakıt kullanan gemiler Liman Başkanlıklarınca denetlenir.
Özel Tüketim Vergisi sıfırlanmış yakıt uygulaması Türk deniz taşımacılığını/balıkçılığını geliştirmeyi sağlamak amacıyla denizcilerimize verilmiş teşvik niteliğinde bir uygulamadır.

N. TBGTH Kullanıcı Rehberi
TBGTH, Türk Boğazları’nda ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olarak ve teknolojinin sağladığı imkanlardan faydalanılarak seyir, can, mal ve çevre emniyetinin artırılması amacıyla tesis edilmiştir. Kullanıcı rehberi, rehberde belirtilen TBGTH alanında seyreden ve bu hizmetlerden yararlanacak olan gemilere ihtiyaç duyacakları bilgileri sağlamak ve tabi olacakları usul ve esasları belirtmek üzere hazırlanmıştır.
Bu rehberde tanımlanan:
Aktif Katılımcı Deniz Araçları; Her ne maksatla olursa olsun TBGTH alanında bulunan tehlikeli yük taşıyan tüm gemiler ile Türk Boğazları’ndan uğraklı veya uğraksız geçiş yapacak boyu 20 metre ve daha büyük gemiler, TBGTH alanı içinde “Aktif Katılımcı” olarak tanımlanırlar. Bu gemilerin raporlama sisteminin (TÜBRAP) tüm gereklerini yerine getirmeleri önemle tavsiye olunur.
Pasif Katılımcı Deniz Araçları; Her ne maksatla olursa olsun TBGTH alanında bulunan boyu 20 metreden küçük gemilerle, Yerel Trafik kapsamındaki gemiler (Çanakkale Boğazı içinde hat izni alarak yolcu ve araç taşımacılığı yapan gemiler dahil), TBGTH alanı içinde “Pasif Katılımcı” olarak tanımlanırlar. Pasif katılımcı deniz araçları aktif raporlama yapmazlar; ancak bulundukları sektörün VHF kanalını sürekli dinlemeli ve TBGTH tarafından verilecek talimatlara riayet etmelidirler.
SP 1 Raporu
Tehlikeli yük taşıyan gemilerle, 500 GT ve daha büyük gemilerin kaptan, donatan ya da acenteleri, gemi Türk Boğazları’na girmeden en az 24 saat önce; boyları 200-300 metre arasında ve/veya su çekimleri 15 metreden daha büyük olan gemiler Türk Boğazları’na girmeden en az 48 saat önce ilgili GTHM’ne yazılı olarak SP 1 Raporunu verirler.
SP 2 Raporu
SP 1 raporunda teknik bakımdan gemisinin uygun durumda olduğunu rapor eden gemi kaptanları ile savaş gemileri ve ticari amaçla kullanılmayan diğer devlet gemilerinin kaptanları, İstanbul veya Çanakkale Boğazı’na girişten 2 saat önce ya da 20 mil kala (hangisi önce gerçekleşirse) belirlenmiş VHF/RT kanalından TBGTH’ye SP 2 raporu verirler.
TBGTH 11, 12 ve 13. VHF/ RT kanallarında çalışacak olup, bu kanallar üzerinden seyir emniyeti dışında haberleşme yapılamaz.
VHF 06 acil müdahale kanalı olarak kullanılacaktır.
VHF 67 meteorolojik yayın amaçlı olup gerektiğinde TBGTH tarafından genel duyuru amacıyla da kullanılacaktır.
VHF 71 Boğaz Kılavuz Kaptanlık Hizmet kanalı olarak kullanılacaktır.
İhtiyaç duyulduğunda yerel trafikteki gemiler “gemi-gemi” ve “kara-gemi” arasında yapılacak görüşmelerde VHF 09, 72, 73, 77 kanallarını kullanabilirler.
TBGTH alanı içinde genel prensip mümkün olduğunca gemiler arası haberleşmenin yapılmaması, tüm bilgi akışının TBGTH tarafından yürütülmesidir. TBGTH çalışma kanalları amacı dışında kullanılmamalıdır. VHF çıkışı yapan tüm istasyonların mevkilerinin sistem tarafından tespit edildiği ve tüm haberleşmenin kayıt altına alındığı hatırda tutularak gereksiz konuşmalardan kaçınılmalı ve her zaman haberleşme disiplinine uyulmalıdır.
GTH Sektör Sınırları
Çanakkale Boğazı’ndaki sektörler ve tahsis edilmiş VHF/RT çalışma kanalları kuzeyden güneye aşağıdaki gibidir:
SEKTÖR ADI ÇALIŞMA KANALI ÇAĞRI İŞARETİ
GELİBOLU VHF/RT Kanal 11 SEKTÖR GELİBOLU
NARA VHF/RT Kanal 12 SEKTÖR NARA
KUMKALE VHF/RT Kanal 13 SEKTÖR KUMKALE
.
Çanakkale GTH’nin kuzey sınırı aşağıdaki mevkileri birleştiren hattır.
A: 400 42.3’ N / 0270 18.5’ E (Hoşköy Br.)
B: 400 48.0’ N / 0270 38.0’ E
C: 400 51.6’ N / 0280 10.0’ E
D: 400 41.0’ N / 0280 10.0’ E
E: 400 41.7’ N / 0270 38.5’ E
F: 400 39.0’ N / 0270 29.4’ E (Hayırsız ada)
G:400 28.6’ N / 0270 17.0’ E (Karaburun)

Çanakkale GTH’nin güney sınırı aşağıdaki mevkileri birleştiren ve/veya kıyı şeridini izleyen hattır.
A: 390 44.0’N / 0260 09.2’ E
B: 390 44.0’N / 0250 55.0’ E
C: 390 52.6’N / 0250 47.0’ E
D: 400 06.0’N / 0250 47.0’ E
E: 400 09.0’N / 0260 00.9’ E
F: 400 09.0’N / 0260 14.2’ E

Gelibolu Sektörü
Kuzey sınırı, Çanakkale GTH’nin kuzey sınırıdır.
Güney sınırı, aşağıda belirtilen mevkileri birleştiren hattır.

A: 400 21.56’ N / 0260 37.65’ E
B: 400 20.15’ N / 0260 39.75’ E

Nara Sektörü
Kuzey sınırı, Gelibolu Sektörünün güney sınırıdır.
Güney sınırı, aşağıda belirtilen mevkileri birleştiren hattır.
A: 400 06.8’ N / 0260 20.2’ E
B: 400 05.7’ N / 0260 21.75’ E

Kumkale Sektörü
Kuzey sınırı, Nara Sektörünün güney sınırıdır.
Güney sınırı, Çanakkale GTH’nin güney sınırıdır.

Şekil 1: Çanakkale GTH Sektör Sınırları ve Sektör Kanalları

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Boğaz’ın Yapısı ve Seyri Etkileyen Faktörler

16. Çanakkale Boğazı’nın Jeomorfolojik Yapısı ve Topografyası
Çanakkale Boğazı’nın uzunluğu; 37 deniz milidir. Kıyılardaki uzunluk, Anadolu tarafında 51 deniz mili, Trakya tarafında ise 42 deniz mili kadardır. Boğazın genişliği en dar yeri olan Çanakkale-Kilitbahir arasında 1250 metre, en geniş yeri olan ise yaklaşık 7778 metredir. Çanakkale Boğazı, İstanbul Boğazı’ndan daha az girintili ve çıkıntılı fakat ondan 2 kat daha uzundur. Boğaz’ın orta kesimine girerken görülen keskin yön değişikliği ve daralma mevcut olup, Nara Burnu’nda denize doğru uzanan ve uzaktan zor seçilen alçak bir kıyı uzantısı ve akıntı hızının artması, özellikle sisli ve fırtınalı havalarda bu kesimde gemilerin hareketini güçleştirmektedir. Bu nedenler söz konusu bölgede kazalara yol açmaktadır. Bununla birlikte genelde Çanakkale Boğazı’nın denizaltı topografyası ulaşıma çok elverişlidir.

A. Derinlikler
Çanakkale Boğazı’nın ortalama derinliği 35 m civarında olup en derin yeri Kilitbahir Kalesi ile Çimenlik Kalesi arasında 106 m’dir. En derin yerler, İstanbul Boğazı’nda olduğu gibi,en dar ve deniz dibine birikimi engelleyen akıntının en şiddetli olduğu orta kesimdedir.

B. Boğazdaki Banklar
Çanakkale Boğazı’nda önemli sığlık alanlar vardır ve bunlara dikkat etmek gerekir.Hepsi fener ve şamandıralarla işaretlenmiştir.İşaretler ile kıyı arasındaki bölgeye girmek risklidir.Önemli bank ve sığlıklar Zincirbozan bankı,Lapseki sığlığı, Çardak bankı, Abidos bankı, Musa bankı, Nara Burnu,,Kumkale civarı, Seddülbahir önleri ile Güzelyalı-Çanakkale arasındaki bölgelerdir. Özellikle Kumkale, Karanlık liman önlerinde su çok sığlaşır 60 cm.’ye indiği yerler vardır.

C. İklim Özellikleri
Boğazlar ve çevresi, Akdeniz (mikroklima) ikliminin etkisi altındadır. Temelde sub tropikal bir iklim tipi olan bu iklimin genel karakterlerini esas itibari ile tropikal ve polar hava kütlerinin mevsimlik yer değiştirmeleri ve bunların arasındaki polar cephe boyunca meydana gelen frontal faaliyetin mevsimlere göre etki sahası,şiddeti ve frekansı tayin eder.Bunun sonucunda esas itibari ile birbirinden farkı iki mevsim ve bunu karakterize eden hava şartları ortaya çıkar.Genelde yazlar kuraktır ancak süresi batı ve güney bölgelere göre kısadır.Kışlar ise genellikle ılıman ve soğuktur. Ayrıca Polar hava kütlelerine bağlı olarak donlu ve karlı günler görülebilir. Hakim hava karakteri Kuzeydoğu-Güneybatı (NE-SW) doğrultusundadır.
Çanakkale Boğazı ve çevresini etkileyen sistemler İstanbul Boğazı ile aynı olup,fark topografya ve konumudur.Yine kuzey yönlü rüzgarların frekansları diğer yönlü rüzgarlara oranla çok fazladır. Hakim rüzgar 12 ay boyunca Poyraz/Lodos olup, Temmuz ve Ağustos aylarında en yüksek frekanslara ulaşmaktadır. Lodos ve Yıldız ikinci etkili rüzgar olarak gözlenmektedir. Kış mevsimine göre Lodos ilkbaharda daha etkilidir. Yaz mevsiminde Poyraz tek etkili rüzgardır. Sonbaharda yine hakim rüzgar Poyraz olmakla beraber Lodos da Aralık ayında hakimiyetini arttırarak ikici etkin rüzgar haline gelmektedir. Haziran, Temmuz, Eylül aylarında hiç sis gözlenmez. Çanakkale Boğazı ve çevresinde daha çok Adveksiyon tipi sis (Deniz yüzeyi ile hava kütlesi arasındaki sıcaklık ve nem farkı) gözlenmektedir. Haziran, Temmuz, Eylül aylarında hiç sis gözlenmez. Buna karşın diğer aylarda sisli gün sayısı 0,2 ile 0,8 arasında değişmektedir.Yıl içinde en sisli ay Aralık ayıdır.

D. Akıntı Sistemi
Çanakkale Boğazı’nda görülen akıntıları aşağıdaki 3 madde şeklinde sıralayabiliriz
— Yüzey (Üst) Akıntısı
— Dip (Alt) Akıntısı
— Anafor (Ters) Akıntılar

1) Yüzey (Üst) Akıntısı
Karadeniz, su seviyesi olarak Marmara’dan 40 santimetre, Marmara Denizinde su seviyesi olarak Ege Denizi’nden 20 santimetre daha yüksektir. Karadeniz’den Marmara’ya ve ordan da Ege Denizine doğru olan yüzey akıntısının ana sebebi de bu yükseklik farklılığıdır. Daha yüksek seviyede olan Karadeniz’in suları, seviyesi daha alçak olan Marmara ve oradan da Ege Denizine doğru “akmaktadır”. Buna “boşalma akıntısı” da denilebilir. Karadeniz’in fazla suları Marmara’dan geçerek Çanakkale Boğazı’na girer ve yaklaşık 25-30 metre kalınlığındaki üst akıntıyı oluşturur. Üst akıntının kalınlığının bazı yerlerde azaldığı ve 10 metre’ye kadar düştüğü görülmüştür. Ana akıntı Nara civarında sahip olduğu hızı arttırarak Eceabat’ın güneyine doğru ilerler. Gelibolu önlerine gelen akıntının hızı 2 mil/saat, Nara Burnu’nun güneyinde boğaz’ın çok daralması ayrıca kuzeydoğulu rüzgarlar nedeni ile buradaki akıntı 4 mil/saat ‘e hatta Kilitbahir önlerinde 5 mil/saat’e ulaştığı görülmüştür. Ayrıca yüzey akıntısı özellikle Çanakkale-Kepez arasında da kuvvetlidir.

2) Dip (Alt) Akıntısı
Yüzey akıntısına ters yönde yani Ege Denizin’den Marmara’ya doğru akan bu akıntının nedeni ise tuzluluk oranının farkındandır. Marmara ve Karadeniz’in tuzluluk oranı, sürekli tatlı su ile beslenmesi ve tuzlu suyun da kısmen yüzey akıntısı ile taşınması nedeniyle, düşüktür. Ege Denizi, Marmara’dan daha tuzludur. Bu aynı zamanda Marmara sularının özgül ağırlığının Ege sularından daha az olduğu anlamına gelmektedir.
Dip akıntılar, yüzey akıntılarına oranla daha karmaşık bir şekilde boğazı dolaşır, Boğaz’ın derinliği 80 m olarak kabul edilirse, dip akıntılar bu derinliğin %81’ini kaplar. Dip akıntılar en fazla hıza Nara Burnu’nun kuzeyinde sahip olurlar. Bu hızda yaklaşık 0,6 mil/saat’dir. Boğazın girişinde, Seddülbahir ile Kumkale arasında dip akıntılarının hızı yaklaşık 0,2 ile 0,3 mil/saat arasında değişmektedir. Eceabat önlerine gelen bu akıntılar, kuzeye geçince bir kısmıda bir kanal boyunca ters akıntılar oluştururlar. Dip akıntılar Nara Burnu’nda 0,5 mil/saat hıza ulaşır, Nara Burnu’nun kuzeyinde daha büyük değişikliğe uğramadan geldiği Gelibolu’da 0,4 mil/saat’e kadar düşer ve boğazı 0,1 mil/saat hız ile terk eder.

3) Anafor (Ters) Akıntılar
Boğazın doğu sahilinde bulunan Çanakkale merkez ile Kumkale arasında ve Nara Burnu ile Lapseki arasında devamlı görülen ters akıntılar bulunmaktadır. Bu ters akıntılar nedeniyle bu bölgede girdaplar meydana gelmektedir.Bu oluşan girdaplardan,Gelibolu limanı dışında kalan bütün girdaplar ve ters akıntılar Çanakkale Boğazı’nın Gelibolu sahilinde bulunmaktadır. Kuzeydoğu rotasına ilerleyen bir gemi bazı koylarda oluşan girdaplardan faydalanabilir.

.

Şekil 2: Çanakkale Boğazı’ndaki Akıntılar

17. Çanakkale Boğazı’nda Seyir Emniyetini Etkileyen Faktörler:
Çanakkale Boğazı; doğal yapısı, meteorolojik ve oşinografik şartları, 75 dereceye varan keskin dönüşleri ile yaklaşık 12 rota değişikliği gerektiren, uğraksız, uğraklı ve yerel deniz trafiğinin iç içe ve yoğun olduğu, yer yer 5-6 mil/saat hıza sahip karmaşık akıntıların mevcut olduğu dünyanın zor seyir yapılan kaza riski yüksek su yollarından biridir. Çanakkale Boğazı’nda meydana gelen deniz kazaları incelendiğinde genel olarak insan hataları, teknik arızalar ve Çanakkale Boğazı’nın doğal koşullarının neden olduğu açıkça görülmektedir. İnsan hataları; gemi personeli veya gemi haricindeki hizmet personelinin yetenek, bilgi veya dikkat eksikliğinden kaynaklanan hatalar olup, teknik arızalar ise gemi bünyesinde olabilecek arızalardır. Bunların dışında ise Çanakkale Boğazı’nın doğal koşullarının (coğrafi yapısı, akıntıları, meteorolojik şartları, deniz trafiğinin etkisi vb.) seyir emniyeti açısından zor olmasıdır.

A. Coğrafi Yapısının Seyre Etkisi
Çanakkale Boğazı, genişliği açısından dünyanın dar su yollarından biridir. Çanakkale Boğazı’nda Kuzey-Güney doğrultusunda ya da tersi yönde seyir yapan bir gemi, en az 12 kez rota değiştirmek zorundadır. Bu dönüşlerden, en kritik olanları 75° ’nin üzerinde rota değişikliği gerektiren Nara Burnu dönüşü ile 50° lik dönüş gerektiren Çanakkale-Kilitbahir dönüşleridir. Ayrıca, özellikle büyük gemilerin baş ve kıçlarının akıntıdan aynı anda farklı yönde etkilenmeleri, bu gemilerin savrulmalarına yol açmaktadır.

B. Akıntının Seyre Etkisi
Çanakkale Boğazı’nda üst akıntılar ve kuvvetli rüzgârın oluşturduğu akıntılar hariç, genel olarak kuzeyden güneye doğrudur. Kuzeyden gelen gemi Ege denizine çıkana kadar arkadan gelen akıntının etkisi altında kalır. Dönüş noktalarında ise kıvrımların keskinliğine bağlı olarak geminin başı ve kıçı aynı anda farklı kuvvet ve yöndeki akıntının etkisi altıda kalacaktır. Akıntı ile geminin aynı yönde gitmesi nedeniyle geminin hızı artacağı için karaya oturma veya karşı trafik şeridine geçerek gelen bir gemi ile çatışma tehlikesi daha fazladır. Rıhtım ve iskelelere yanaşmalarda akıntının baştan alınarak manevra yapılmasının hem en güvenli hem de en geçerli yol olduğu yerel trafiği kullanan gemiler tarafından göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca kıçtan veya kıç omuzluktan gelen akıntının etkisi altında kalan gemiler burunları dönerken daha hızlı giderek ve daha fazla dümen açısı ile dönerek akıntıyı yenmeye çalışırlar. Bu manevra ile ister istemez karşı trafik şeridine savrulurlar.

C. Meteorolojik Olayların Seyre Etkisi
Çanakkale Boğazı’nda meteorolojik olaylardaki değişmeler seyir güvenliğini üç şekilde etkilemektedir.Şöyleki;
-Yağış ve özellikle sis nedeniyle görüşün azalması,
-Rüzgar kuvvetinin artması nedeniyle rüzgarın doğrudan gemiler üzerine etkisi,
-Kuvvetli rüzgarın akıntı yönünü ve hızını değiştirmesi,
Boğaz’da meydana gelmiş deniz kazalarının kayıtları incelendiğinde, birçok kazanın sis, kar veya yağmur nedeniyle görüş uzaklığının yarım mil ve altına düştüğü zamanlarda meydana geldiği görülmektedir.
Çanakkale Boğazı sınırları içinde hat izni alarak yolcu ve araç taşımacılığı yapan gemilerin seferleri, rüzgar şiddetinin 34 knots/(16,2 m/s)/(62 km/h)/8 beaufort ve üzerine çıktığı durumlarda geçici olarak Liman Başkanlığınca iptal edilebilir.
Her gemi kaptanı kendi gemisinin, mürettebatının, yolcularının ve yükünün emniyeti ve güvenliği ile ilgili tereddütte düştüğü durumlarda tedbirli bir kaptan gibi davranmak zorundadır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Uluslararası Trafik

Türk Boğazları’nda gemi geçiş rejimi 1936 tarihli Montreux Sözleşmesi çerçevesinde yapılmakta olup, seyir, can, mal ve çevre güvenliğine ilişkin kurallar Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü ile düzenlenmiştir. Çanakkale Boğazı’nda yoğun uğraksız gemi trafiği mevcuttur. Kafkas ve Karadeniz kıyısı ülkelerin dünya denizlerine açılabildiği tek suyolu olan Çanakkale Boğazı’nda seyir rejimini belirleyen Montreux Sözleşmesinin imzalandığı 1936 yılındaki gemi geçişi yaklaşık 4500 civarında iken bu miktar son 3 yılda ortalama 49 000’nin üzerine çıkmış olması beraberinde ciddi risk ve problemler getirmiştir.

ALTINCI BÖLÜM
Yerel Trafik

18. Giriş
Çanakkale Boğazı’nda özellikle Gelibolu ile Lapseki ve Çardak , Çanakkale ile Kilitbahir ve Eceabat arasında yoğun yerel deniz trafiği mevcuttur. Coğrafi konumu itibariyle stratejik bir durumda bulunan Çanakkale Boğazı’nda ve Marmara Denizi’nde denizyolu taşımacılığı artış göstermektedir.
Halen Çanakkale Boğazı’nda tarifeli ve tarifesiz seferler yapan, yük ve yolcu feribotları, şehir hatları vapurları, yolcu motorları, gezi tekneleri, balıkçı tekneleri, acente motorları, kamuya ait botlar, römorkörler, sivil toplum örgütlerine ait tekneler, su altı ve sörvey çalışması yapan tekneler önemli bir yerel trafiğe neden olmaktadır. Bu yoğun yerel deniz trafiğinin TAD içerisinde oluşturduğu düzensiz ve karmaşık seyir yapısı, boğazdan geçen transit gemilerin emniyetli seyrini zaman zaman etkilemektedir.
Sefer tarifelerine göre bu Rehberde belirtilen saha içerisinde tarifeli sefer yapan feribotlar, şehir hatları vapurları, yolcu motorları yaklaşık olarak günlük 250 sefer yapmaktadır. Bu seferlerin günlük ortalama 25 seferi, LPG ve LNG yüklü kara taşıtlarının deniz yolu ile tehlikeli yük taşıma seferlerini içermektedir.Bunun dışında gezi tekneleri, balıkçı tekneleri, acente motorları, kamuya ait botlar, römorkörler, sivil toplum örgütlerine ait tekneler, su altı ve sörvey çalışması yapan tekneler gibi tarifesiz sefer yapan teknelerin de yaklaşık olarak günde 90’ın üzerinde sefer yaptığı göz önüne alınırsa Çanakkale Boğazı’nda ortalama günlük 340’ın üzerinde bir yerel trafik hareketi mevcuttur.

19. Denizde Haberleşme
Denizde haberleşme, seyir, can, mal ve çevre emniyeti ile deniz güvenliği açısından önem arz eden acil durumların ilgili otoritelere anında iletilebilmesi, meydana gelen deniz kazalarına arama ve kurtarma birimlerinin hızla müdahale edebilmesi, deniz kazalarının önlenebilmesi, seyir duyurularının denizcilere iletilebilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Denizde tehlike ve emniyet haberleşmesinin yanı sıra gemilerin birbirleriyle ve GTH, kılavuzluk ve acenteler ile haberleşmeleri VHF üzerinden tahsis edilmiş kanallar aracılığıyla yapılmaktadır.
Çanakkale ve Gelibolu Limanları idari sınırları içinde yerel deniz trafiğine katılacak tüm gemiler VHF cihazı bulundurmak zorunda olup, aynı anda bulundukları Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH) sektörünün VHF kanalını ve kendi aralarında haberleşmeleri amacıyla tahsis edilen kanalı dinleyeceklerdir. Tüm gemiler ÇGTHM tarafından VHF üzerinden verilen talimatlara uymak zorundadırlar.

VHF kanal 16 tehlike ve emniyet genel çağrıları kanalı olup kesinlikle başka amaçla kullanılmayacaktır. TBGTH’ın sektör kanalları olan 11, 12 ve 13 VHF/RT kanallarında, kılavuzluk hizmeti haberleşmesinin yürütüldüğü VHF 71. kanalda ve 16. kanalda genel maksatlı haberleşme yapılmaz. VHF çıkışı yapan tüm istasyonların mevkilerinin TBGTH tarafından tespit edildiği ve tüm haberleşmenin kayıt altına alındığı hatırda tutularak gereksiz konuşmalardan kaçınmalı ve her zaman haberleşme disiplinine uyulmalıdır.

Önemli Telefon, Faks ve VHF Kanalları
Telefon Faks VHF
Ana Arama Kurtarma Koordinasyon M. 0312 232 47 83 0312 232 08 23
Çanakkale Liman Başkanlığı 0286 212 98 75 0286 214 10 41 16
Gelibolu Liman Başkanlığı 0286 566 10 54 0286 566 35 10 16
Çanakkale Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi 0286 213 48 00 0286 213 30 77 11-12-13
Sahil Güvenlik 158 08-16
Sahil Güvenlik Çanakkale Grup Kom.’lığı 0286 212 75 00 0286 212 72 02
Deniz Polisi 155 16
Çanakkale Deniz Polisi 0286 263 55 00 0286 263 11 19
ALO Kıyı Emniyet 151
Kıyı Emniyeti Çanakkale Müdürlüğü 0286 213 50 25 0286 213 47 50
Çanakkale Meteoroloji İstasyonu 0286 217 10 44 0286 217 53 50 67
Çanakkale Sahil Sağlık Den. Merk Baş Tbp.’liği 0286 217 1164 0286 212 50 61

Kılavuzluk İstasyonları;
Çanakkale Boğazı Kılavuzluk İstasyonu (Gelibolu) 0286 566 16 12 71
Çanakkale Boğazı Kılavuzluk İstasyonu (Mehmetçik) 0286 862 00 06 71

20. Yetkili İrtibat Personeli
Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde düzenli sefer yapan kurum/kuruluş/firmalar Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları, ÇGTHM v.b. resmi kurum/kuruluşlarla olabilecek her türlü haberleşmeyi 7 gün 24 saat sağlamak üzere yetkili bir irtibat personelin ve yedeğinin ismini ve irtibat detaylarını Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıklarına ve ÇGTHM’ ye bildirecektir. Liman Başkanlığı ve ÇGTHM’ nin seyir güvenliğine yönelik tüm emirleri söz konusu personel tarafından yetkilisi kurum/kuruluş/firmalara ve gemi/tekne kaptanlarına iletilecektir. Ayrıca, iskelelerdeki nöbetçi personel listesi Liman Başkanlıklarına bildirilecektir.

21. Kısıtlı Görüş Şartlarında Seyir
Görüşün sis, pus, kar yağışı, şiddetli yağmur fırtınası veya herhangi diğer benzeri bir sebeple kısıtlı oluşuna kısıtlı görüş denir. Kısıtlı görüş şartlarında her gemi içinde bulunduğu durum ve koşullara göre ayarlanacak emniyetli bir hızla ilerleyecektir. Makinelerini ani bir manevra için hazır bulunduracaktır. Köprüüstünde mutlaka gözcü bulunduracak, radarını çalıştıracak ve radar gözlemi yapacaktır. Görüş A Bölgesinde 200 metreye, B Bölgesinde 500 metreye düştüğünde terminaldeki yetkili irtibat personeli ÇGTHM ve ilgili Liman Başkanlığı’ na bilgi verir.
Yerel deniz trafiğini kullanan gemilerin terminalleri, yolcu indirme-bindirme iskeleleri uygulanabilir ölçüde görüş dedektörleri ile işleticiler, donatanlar, acenteler tarafından donatılacaktır.
Dedektörlerden alınan bilgiler ÇGTHM’ ye ve ilgili Liman Başkanlığı’na kontrol amaçlı aktarılacaktır. Dedektörlerden elde edilen kayıtlar en az 15 gün süre ile emniyetle saklanabilecek yeterlilikte olacaktır.

22. Gemiadamları Yönetmeliği
31.07.2002 tarihli ve 24832 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gemiadamları Yönetmeliği’nin 13 üncü maddesi 04.03.2007 tarihli ve 26452 sayılı Resmi Gazete ile değiştirilerek Yerel Trafik Rehberi konusunda en az beş gün süreli tanıtıcı seminere katılmaları gerektiği hükmü ilave edilmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin “Yerel Trafikte Düzenli Sefer Yapan Yolcu Gemileri Kaptanları” başlıklı 13 üncü maddesi aşağıdaki gibidir;
MADDE 13- Yerel Trafikte Düzenli Sefer Yapan Yolcu Gemileri Kaptanları
Türk Boğazları, İzmit ve İzmir Körfezleri içerisinde bulunan iskeleler arasındaki yerel trafikte düzenli seferler yapan ve yüz ya da daha fazla yolcu kapasitesine sahip her türlü gemide kaptan olarak görev yapacak olan gemi adamlarının, yeterlik belgelerine göre, aşağıda belirtilen deniz hizmeti, staj ve eğitim koşullarını sağlamaları gerekir.
a) Deniz hizmeti ve staj koşulu olarak;
1) Sınırlı kaptan yeterlik belgesi bulunan gemiadamlarının, sınırlı kaptan olmadan önce bu hatlarda dümenci olarak en az iki yıl deniz hizmeti veya sınırlı kaptan yeterlik belgesine sahip olarak en az bir yıl süreli kaptanlık stajı görmeleri,
2) Sınırlı Kaptan yeterliğinin üstünde, Kaptan yeterliğine kadar olan yeterlik belgelerinden herhangi birine sahip bulunan ve Yönetmeliğin 15 inci maddesi gereği kazanılmış hakkına istinaden kaptan olarak çalışabilen gemi adamlarının, görev yapacakları düzenli hatlarda çalışan gemilerde en az altı ay süreli kaptanlık stajı görmeleri,
3) Kaptan ve uzakyol kaptanı yeterlik belgesi bulunan gemiadamlarının, görev yapacakları düzenli hatlarda çalışan gemilerde; uzakyol kaptanı yeterliğinde olanlar için en az otuz gün, kaptan yeterliğinde olanlar için ise en az üç ay süreli staj görmeleri,
4) Staj zorunluluğu bulunanların, staj işlemlerinin düzenli sefer yapan geminin donatan ya da işleteni tarafından liman başkanlığına başvurularak başlatılması ve staj süresi sonunda, gemi adamının stajda başarılı olduğuna dair kaptan değerlendirmelerini donatan ya da işleten yazısı ile belgelendirmeleri zorunludur.
b) Eğitim koşulu olarak;
1) Bu maddenin (a) bendinde belirtilen diğer şartları sağlayarak, İdarece hazırlanarak yürürlüğe konulduğu bölgeler için, “Yerel Trafik Rehberi” konusunda en az beş gün süreli tanıtıcı seminere katılmaları,
2) Seminer katılım belgesini liman başkanlığına ibraz etmeleri gerekir.
c) Bu maddedeki koşulları sağlayanların yeterlik belgelerine, geçirilen deniz hizmeti veya stajın özelliğine göre bölge müdürlüğü tarafından belgenin geçerli olduğu denizalanı, liman, körfezin sınırları veya münhasıran düzenli hattın ismi belirtilerek, “YEREL TRAFİKTE GEÇERLİDİR” ifadesi yazılır.
Gemiadamları Yönetmeliği’nin bu hükmü gereği, Yerel Trafik Rehberi Eğitimi Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları koordinesinde Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü veya Denizcilik Müsteşarlığı tarafından yetkilendirilen diğer kurum ya da kuruluşlarca düzenlenir. Yerel Deniz Trafiğinde çalışan mevcut gemi kaptanları için bu eğitimler iş bu rehber yayınlandıktan üç ay içinde eğitim programı hazırlanacak ve programın hazırlanmasına müteakip altı ay içinde tamamlanacaktır.
Söz konusu eğitimler, oniki ve daha fazla yolcu taşıyan yolcu gemisi/yolcu motorları ile yolcu, yük ve araç taşıyan diğer gemileri kullananları kapsar.
23. Yerel Trafiğin Bölgeler Bazında İncelenmesi
Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları Yerel Deniz Trafik Rehberindeki belirtilen seyir alanları göz önünde bulundurularak aşağıdaki 2 bölgede incelenmiştir. Bu bölgeleri açıklamak gerekirse;
A Bölgesi; Çanakkale Boğazı’nda yerel trafiğin yoğun olduğu, Güneyde; Kanlıdere Burnu Feneri-Karanfil Burnu Feneri birleştiren hat ile Kuzeyde; Nara Burnu Feneri-Poyraz Burnu Feneri birleştiren hat arasındaki deniz ve kıyı alanı; Güneyde; Lapseki-Kanarya Burnu Feneri birleştiren hat ile Kuzeyde; Çardak Burnu ile Çankaya Burnu birleştiren hat arasındaki deniz ve kıyı alanlarıdır.
B Bölgesi; Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde A bölgesi dışında kalan deniz ve kıyı alanlarıdır.

Şekil 3: Yerel Trafik Bölgeleri.

Tablo 1: Yerel Trafik Bölgeleri Mevkileri.

HATLAR

GESTAŞ

KİLİTBAHİR ÖZEL MOTORLARI
GELİBOLU ÖZEL MOTORLARI
TOPLAM SEFER SAYISI
ORAN
(%)

Çardak
Gelibolu
75
75
30
Lapseki
Gelibolu
52
52
20,8
Çanakkale
Eceabat
45
45
18
Çanakkale
Kilitbahir
60
60
24
Çanakkale
Gökçeada
4
4
1,6
Kabatepe
Gökçeada
6
6
2,4
Yükyeri
Bozcaada
8
8
3,2

GENEL TOPLAM
115
60
75
250
Tablo 2: Yerel Trafik Bölgeleri Genel İncelemesi.

Şekil 4: Önerilen Rotalar.
YEREL DENİZ TRAFİĞİNİ
KULLANAN GEMİLERİN UYMASI GEREKEN KURALLAR

Yerel deniz trafiği kapsamındaki gemiler, İdare tarafından kendileri için belirlenmiş kurallar ve kendilerine ilişkin ulusal/uluslararası mevzuat ile bu rehberde belirtilen diğer kurallara uymak zorundadırlar.

Yerel deniz trafiği kapsamındaki gemilerin kaptanları kendilerine düzenlenecek eğitimleri başarıyla tamamlayarak, Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları tarafından verilecek “Çanakkale Boğazı Yerel Deniz Trafiği Eğitim Sertifikası” almak zorundadırlar. Yerel deniz trafiği kapsamındaki gemilerde sertifikası olmayan kaptan çalıştıran işletmelere, kooperatiflere, kulüplere, derneklere ve odalara Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları tarafından mevzuatın öngördüğü idari yaptırımlar uygulanır.

Yerel deniz trafiği kapsamındaki gemiler içinde bulundukları Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH) Sektör kanalını sürekli dinleyecekler, sektör kanalını amacı dışında kesinlikle kullanmayacak ve ÇGTHM tarafından verilen talimatlara uyacaklardır. Kendileri arasındaki haberleşmeyi kendilerine tahsis edilmiş kanal üzerinden yapacaklardır.

Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içerisinde seyrederken mümkün olduğunca Trafik Ayırım Düzeni dışında sahile yakın deniz alanlarını kullanacaklardır. Trafik Ayırım Düzeni içerisinde seyretmek zorunda olan gemiler uygun trafik şeridinde, o şeridin genel trafik akım yönünde dış sınıra yakın olarak ve geçiş yapan gemilere çapariz vermeden ilerleyecektir. Karşıdan karşıya geçerken Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (COLREG) 10 uncu kurala uygun olarak Trafik Ayırım Düzeni içerisinde dik açıya en yakın bir açıyla ve en kısa yoldan geçecekler, geçiş esnasında boğaz geçişi yapan gemilere çapariz vermeyeceklerdir.

Çanakkale Boğazı’nda görüş uzaklığı emniyetli seyri etkileyebilecek olduğu durumlarda ÇGTHM Liman Başkanlıklarına bilgi vererek yerel deniz trafiğini durdurabilir. Ayrıca, Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içinde bulunan, yolcu indirme-bindirme amaçlı kullanılan iskelelerde ve/veya bu iskeleler arasında kalan rotalarda görüş mesafesi Altıncı Bölüm Madde 21’de belirtildiği şekilde olması durumunda; yerel deniz trafiğinde faaliyet gösteren tüm gemi kaptanları seferlerini iptal edecek ve işletmelerine/donatanlarına, ÇGTHM’ ye ve Liman Başkanlıklarına bilgi vereceklerdir.

Trafik Ayırım Düzeni içerisinde durmak ya da demirlemek yasaktır. Mücbir hallerde demirlemek/durmak zorunda kalan gemi durumunu ivedilikle ilgili VHF kanalından ÇGTHM’ ye bilgi verecektir.

Zorunlu kalmadıkça Boğaz geçişi yapan gemilerin pruvalarından geçmeyecekler; zorunluluk hallerinde ÇGTHM’ ye bilgi vererek Boğaz geçişi yapan gemilerin pruvalarından en az 5 gomina açık mesafeden geçecekler, karşıdan karşıya geçişler mümkün mertebe geçen geminin pupasından yapılacak ve boğaz geçişi yapan gemilerin bordalarına ve pupalarına 0.5 gominadan fazla yaklaşmayacaklardır.

Yerel deniz trafiğinde kullanılan ahşap gemiler ile zaman zaman yerel deniz trafiğinin yoğun olduğu bölgelere girip çıkan yatlar, sportif ve eğlence amaçlı tekneler, balıkçı gemileri vb. deniz vasıtaları radar reflektörü taşımak suretiyle seyir emniyetine katkı sağlayacaklardır.

Trafik Ayırım Düzeni (TAD) içerisinde balıkçılık dahil hiç bir faaliyette bulunmayacaklardır. TAD içinde yelkenle, kürekle seyretmek ve yüzmek yasaktır. Ancak sportif amaçlı yelken, kürek ve yüzme yarışları ile gösteri ve merasim geçişleri İdare’nin iznine ve yapılacak düzenlemeye tabidir

Çanakkale ve Gelibolu Limanları idari sınırlarında yerel deniz trafiğini kullanan gemiler herhangi bir deniz kirliliğine sebebiyet vermeyecek ve verenleri gördüğünde ÇGTHM’ ye, Liman Başkanlıklarına ve Sahil Güvenlik Çanakkale Grup Komutanlığı’na rapor edeceklerdir.

Yerel deniz trafiğini kullanan gemiler Çanakkale Boğazı içinde çevreyi rahatsız edecek gürültü seviyesinden (85 desibel) kaçınacaklardır. Zorunlu olmadıkça düdük çalınmayacak, ses şiddeti 85 desibelin üzerinde müzik yayını yapılmayacaktır.

Yerel deniz trafiği kapsamında tarifeli sefer yapan yolcu gemileri her personel değişiminde personel listesini Liman Başkanlığı’na bildirmek zorundadırlar.

Acente motorları gemilerle olan temaslarını Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü’nde belirtilen bölgelerde ve sürelerde yapacaklardır.

Deniz kazasına sebebiyet veren ya da kaza veya arıza gibi nedenlerle seyirleri kesintiye uğrayan gemiler durumu derhal ÇGTHM’ ye bildirecek ve talimat isteyeceklerdir.

Şamandıra atan, kablo döşeyen, toplayan, dalgıçlık ve benzeri işlerle uğraşan araçların ve çalışmakta olan yüzer vinçlerin yakınından geçen yerel deniz trafiğini kullanan gemiler, bu araçların işlerine engel olmayacak biçimde ve zarar vermeyecek hızda seyretmek zorundadırlar.

Çanakkale Boğazı’ndan uğraklı veya uğraksız geçen gemilere yakıt ikmali yapacak olan yağ, yakıt tankerleri ve atık alım gemileri, ikmallerini, tehlikeli yük taşıyan gemiler için belirlenmiş demir bölgesinde yapacaklardır. Herhangi bir yakıt veya atık sızıntısı veya dökülmesi durumunda gerekli önlemlerin alınabilmesi için durumu derhal ÇGTHM’ ye rapor edeceklerdir. Atık alım veya bunker işlemlerinin, başlangıç ve bitimleri ÇGTHM’ ye bildirilecektir.

Çanakkale, Kepez ve Gelibolu Limanlarına yanaşan yük ve yolcu gemilerine yağ, yakıt, su ikmali yapacak veya benzer amaçla hizmet verecek yerel deniz trafiği kapsamındaki gemiler, öncelikle Çanakkale veya Gelibolu Liman Başkanlıklarından izin alacaklar ve alınan izinle birlikte ilgili Liman İşletmesi’ne bilgi vereceklerdir. Bu gemiler Liman Güvenlik El Kitabında bahsedilen usullere uyacaklardır.

Rıhtım ve iskelelere bağlı ve demirde bulunan gemilerde acil durumlar için yeteri kadar personel gemide sürekli bulundurulacak ve ÇGTHM ‘nin ilgili sektör kanalı dinlenecektir.

Hiçbir suretle şamandıra, fener v.b. seyir yardımcılarına tekne ve gemilerini bağlamayacaklar ve bunlara fazla yaklaşmayacaklardır.

Vardiya tutan personel, vardiya esnasında hiçbir şekilde alkol, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler kullanmayacaktır.

Yolcu ve yük taşımacılığı yapan Yolcu Gemileri (Yolcu Gemisi, Feribotlar, Araba Ferisi, Ro-Ro Yolcu Gemileri, Şehir Hatları Gemileri, Yolcu Gemisi (Katamaran tipi), Yolcu Motoru, Gezinti (tenezzüh) Gemisi) ve kamuya ait tüm Romorkör ve Hizmet Gemileri ile Acente Botlarının ve vb. gemilerin mürettebatları görevlerini ifa ettikleri sürece “Denizcilere Mahsus Kıyafet Yönetmeliği’ne uygun olarak giyineceklerdir.

Tarifeli sefer yapan yük ve yolcu feribotları, Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıklarınca onaylanan ve hat izni alınması esnasında Müsteşarlığımız Deniz Ticareti Genel Müdürlüğüne sunulan sefer tarifelerinde belirtilen hareket saatlerine uymak zorundadırlar. Ancak acil durumlarda ve ihtiyaç duyulduğunda liman başkanlıklarına bilgi verilerek ek sefer/seferler yapabilirler. Çanakkale ve Gelibolu Liman Başkanlıkları idari sınırları içinde tarifeli sefer yapan gemiler hat izni alınmadığı sürece çalıştırılamaz/ticari faaliyette bulunamazlar.

Yerel deniz trafiği kapsamında olan gemiler gerek kendi gemileri gerekse yanaştıkları yerlerin emniyeti açısından bordalarında usturmaça bulunduracaklardır. Ayrıca, yolcuların gemilere binişi ve gemilerden inişleri için kullanılan iskeleler yolcuların denize düşmesini engelleyici şekilde donatılmış olacaktır. Taşınan araçların gemi bünyesine bağlanması gemi kaptanının sorumluluğunda ve yükümlülüğündedir.

Yolcu ve yük taşımacılığı yapan feribotlar, acil durumlar için taşıdıkları araçların önlerinde ve yanlarında emniyetli açıklık (en az 50 cm) bırakacaklardır. Ayrıca yolcuların yolcu salonlarına rahat ve kolay ulaşımını sağlayıcı geminin her iki tarafında baştan ve kıçtan yolcu taşıma kapasitesine uygun kaymaz yürüme koridoru/platformu olacak. Yolcuların giriş-çıkışları için ayrılmış yürüme yollarına kesinlikle araç park edilmeyecektir. Can, mal emniyeti ve liman güvenliği açısından Çanakkale Boğazı iki kıyısı arasında çalışan feribotların baş ve kıç taraflarında yolcu ve araçların emniyetli iniş binişini sağlayıcı düzenleme olacaktır.

Yerel deniz trafiği kapsamında olan gemiler uygun ve görülür bir yerde Türk Bayrağı taşıyacaklardır. Çekilen bayrağın boyutları gemi boyutları ile orantılı olacak. Boyu 24 metreden büyük gemilerin çekeceği bayrağın eni en az 75 cm olacak.

Gemiler çevreye zarar verici dalgalar yaratmayacak bir hızla seyredeceklerdir.

Yolcu taşıyan gemilerin radarı seyir esnasında devamlı açık bulunacaktır.

Gemiler katı ve sıvı atıklarını (Sintine suyu, Slaç, Çöp vb.) İdarece yetkilendirilmiş Kıyı Tesislerine vereceklerdir.

Yerel deniz trafiği kapsamında olan ve yolcu taşıyan tüm gemilerde tütün ve tütün ürünlerinin tüketilmesi yasaktır. (Konu ile ilgili uyarı levhaları ve anons sistemi olacaktır.)

Yerel Deniz Trafiği kapsamında çalışan gemilerde taşınan yolcu, yük ve araçların kayıt altına alınmasına ilişkin sistematik yöntemler belirlenerek, istenildiğinde gemi ilgililerince sıcak istatistikler ilgili kurumlara sunulacaktır. Taşınan yolculara ait “ferdi kaza sigortası”, “3. şahıslara karşı mali sorumluluk sigortası” veya “P&I sigorta poliçesi” inden biri gemide mevcut olacak. Tehlikeli madde taşıyan gemiler “Tehlikeli madde taşıma sigortası” na sahip olacaktır.

Gemiler meyilli olarak iskele/rıhtımdan kalkamaz. Limanlarda gemilerin yanaşıp kalkmasına, limanda barınmasına ilişkin her türlü düzenlemelere yönelik tedbirler Liman Başkanınca liman ilgililerinden istenir.

Yolcuların Bilgilendirilmesi
Yerel deniz trafiği kapsamında olan ve 12 ve daha fazla yolcu taşıyan tüm gemiler yolcularına gemiye giriş-çıkışta dikkat edilmesi gerekenler, teknede mevcut can yeleklerinin kullanımı ve gemiyi terk anında neler yapılması gerektiğine yönelik bir film hazırlatacak, hazırlatılan bu filmi sürekli olarak kapalı devre yayınıyla görüntülü ve sesli olarak yayımlayacaklardır.

Hız
Çanakkale Boğazı sınırları içerisinde gemilerin azami hızı karaya göre 10 deniz milidir. Ancak dümen dinleme yolu elde edilemediğinde, ÇGTHM’ ye bilgi verilerek çatma ve çatışmayı önlemeye ve çevreye zarar verici dalgalar yaratmamaya özen göstererek bu hız aşılabilir. Her tekne muhtemel çatışmayı önlemek, uygun ve etkili harekete geçebilmek ve içinde bulunulan durum ve koşulların gerektirdiği bir mesafede durabilmek için, her zaman emniyetli bir hızda ilerleyecektir. Hız saptanırken; görüş, trafik yoğunluğu, teknenin manevra yeteneği, rüzgar, deniz ve akıntının durumu ile seyir tehlikelerinin yakınlığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Yapım amacı itibariyle yüksek hızda seyretmeye yönelik dizayn edilmiş ve belirli bir hız altında manevra kabiliyeti zayıflayan Deniz Otobüsleri gibi yüksek hızlı gemiler kıyıdaki hassas bölgelere, kıyı yapılarına, diğer teknelere ve can emniyetine zarar vermeyecek şekilde gerekli tüm emniyet tedbirlerini alarak Gemi Trafik Hizmetlerinin izni ve bilgisi dahilinde ilgili hükümlere (TBDTD Tüzüğü Uygulama Talimatı) uymaları, trafik ayırım düzenini kullanan gemilerin seyrine engel teşkil edecek şekilde çapariz vermemeleri kaydıyla Çanakkale Boğazı’nda karaya göre saatte 10 deniz mili hızı aşabilirler.

Hava Durumu
Bölgedeki hava durumu ile 24 saat içerisinde olabilecek gelişmeler hakkında meteorolojik bilgi incelenerek, seyir emniyetini arttırıcı gerekli tedbirler alınmalıdır. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİ)’ nce Türkiye kıyılarında kurulmuş istasyonlardan hava raporları VHF Kanal 67’den yayınlanmaktadır. Ayrıca, www.meteor.gov.tr internet adresinden de bu bilgilere ulaşılabilmektedir. Çanakkale Meteoroloji İstasyonu’nun haberleşme başlıklı bölümde verilen telefon numarası aranarak bilgi alınabilir.

Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Kuralları
Denize çıkan her tekne sahibi / kaptanı tarafından Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Kuralları (COLREG) çok iyi bilinmeli ve her gemide SHOD tarafından basılmış ya da basımı onaylanmış COLREG kitapçığı bulundurulacaktır. Ayrıca, Uluslararası Şamandıralama Sistemleri ile İşaret Kod Kitabı da çabuk ulaşabilecek şekilde gemide bulundurulması zorunludur.

Seyir Fenerleri
COLREG gereklerine uygun donatılmış seyir fenerlerinin amacına uygun kullanılması, bakımları ve kontrolleri gemi kaptanının sorumluluğundadır Yoğun sis, pus, kar yağışı, şiddetli yağmur vb. hallerden kaynaklanan kısıtlı görüş koşullarında uygun sis düdüğü ve seda işaretleri verilmelidir. Uygun gösterilmeyen / verilmeyen / ışık ve seda işaretleri diğer tekne ve vasıtaların kaza yapma riskini arttıracaktır. Demirlendiğinde demir fenerinin gösterilmesi olası çatışmaya karşı önlem teşkil edecektir.

Gözcülük
Gemilerde, seyir halinde olsun demirli olsun daima yaklaşan bir tekneye veya beklenmedik olası bir tehlikeye karşı önlem amacıyla gözcü nöbeti tesis edilmelidir. Unutulmamalıdır ki, dar kanal ve boğazlarda cihaz ve sistemlere dayalı olarak yapılan seyir esnasında, gözcülük ve yeteneklerin kullanılması suretiyle yapılan güvenli seyir ile tamamlanabilmektedir. Her türlü deniz ve hava koşuluna karşı hazırlıklı olup, gerektiğinde sığınılacak liman, koy ve barınaklar için hazırlık ve planlamalar önceden yapılmalıdır. Seyir halinde alkol alınması muhakeme ve karar yeteneğini azaltan önemli etkendir. Ayrıca, seyir esnasında denizde bilinçsiz kullanılan ateş veya atılan sigara izmariti felakete neden olabilir. Seyir halinde, görüşün azaldığı durumlarda mutlaka köprü üstünde gözcü bulundurulmalı, gerekirse baş tarafta bir gözcü hazır, demir(ler)i fundaya hazır olmalıdır.

Radar
Radar kullanımı özellikle kısıtlı görüş şartlarında seyir emniyeti için son derece önem taşımakta olup, yerel deniz trafiğini kullanan ve Ek-2’de belirtildiği şekilde 12 ve daha fazla yolcu taşıyan gemiler en az 14” (inch) ekrana sahip radar bulunduracaklar ve kısıtlı görüş şartlarında radar mutlaka kullanılacaktır. Ayrıca, bu gemiler seyirde bulundukları her an radar cihazını açık bulunduracak, gözcü nöbetinin yanı sıra radar gözcülüğü de yapacaklardır. Çift köprü üstü bulunan gemilerde her iki köprü üstünde de Radar bulunacaktır.

Çatışma Tehlikesi ve Çatışmayı Önleme Hareketi
Yaklaşan bir teknenin pusula kerterizinin fark edilir derecede değişmemesi halinde tehlike var sayılacaktır. Özellikle çok büyük bir tekneye veya yedek çekene veya yakın mesafede olan bir tekneye yaklaşırken fark edilir derecede kerteriz değişmesi görüldüğü durumlarda da çatışma tehlikesi bazen mevcut olabilir. Olayın koşulları elverişli olduğu takdirde çatışmayı önlemek üzere yapılacak her rota ve /veya hız değişimi gözle diğer bir teknenin çabucak görebileceği kadar büyük olacak ve birbiri ardından yapılacak küçük rota ve hız değişikliklerinden kaçınılacaktır. Diğer bir tekne ile çatışmayı önlemek üzere girişilecek hareket, bu tekneyi emniyetli bir mesafeden geçme ile sonuçlanacak harekettir. Hareketin etkili olup olmadığı diğer tekne tam olarak geçilinceye ve neta oluncaya kadar dikkatle kontrol edilecektir. Çatışmayı önlemek veya durumu değerlendirmek için biraz daha zaman kazanmak üzere, bir tekne gerekiyorsa yürütücü kuvvetlerini durdurarak veya geri çalıştırarak hızını azaltacak veya ilerleyişini durduracaktır.

Pruva Pruvaya Geçiş ve Aykırı Geçiş
Kuvvetle yürütülen iki teknenin, çatışma tehlikesi yaratacak şekilde, birbirlerine karşı veya karşı karşıya yakın birer rota ile yaklaşmaları halinde, bu teknelerden her biri, diğerinin iskelesinden geçmek üzere, rotasını sancağa değiştirecektir. Kuvvetle yürütülen iki teknenin çatışma tehlikesi doğuracak şekilde birbirini aykırı olarak geçmeleri halinde, diğer tekneyi sancak tarafından gören tekne, onun yolundan çıkacak, koşullar elverdiği takdirde diğerinin pruvasından geçmekten kaçınacaktır.

Yerel Trafik Kapsamında Tehlikeli Yük (LNG-LPG vb.) Taşıyan Gemiler
Çanakkale Boğazı’nda deniz yolu ile yapılan tehlikeli yük taşımacılığı, Çanakkale Bölge Müdürlüğü’nün vereceği özel izin ile yapılır. Bu taşımacılığı yapan gemiler kalkış öncesi taşıdığı araç sayısını ÇGTHM’ ye sektör kanalından rapor edecek, ayrıca ilgili Liman Başkanlığı’na gemi personel listesini, araç sayısını, araç plakasını ve şoför ismini verecektir. Liman Başkanınca kıyıda ve gemide alınacak ilave tedbirlere uyacaklardır. Kıyı tesislerinde ilgili yönetmelik kapsamında gerekli düzenlemeler liman tesisi ilgililerince alınır.

Diğer Gemiler
Yaklaşmakta olan bir geminin kaptanının veya serdümenin deneyimli ve her zaman dikkatli olamayabileceği veya gemilerde kullanılan radar ve diğer cihazların her an hatalı bilgiler verebileceği daima göz önünde bulundurulmalıdır. Büyük gemiler ile derin su çekimli gemilerin manevra imkan ve kabiliyetleri sınırlı olması nedeniyle, bu tip gemiler ile emniyet mesafesi daima korunmalı, mümkün olduğunca bu tür gemilerin pruvalarından aykırı geçiş yapılmayacaktır.

Cezalar
Çanakkale ve Gelibolu Limanları idari sınırları içerisinde faaliyet gösteren yerel deniz trafiği kapsamındaki gemiler ve ilgilileri ile kıyı/liman tesisi ilgilileri bu rehberde belirlenen kurallara, ulusal ve uluslararası kurallara ve ÇGTHM’ nin yaptığı uyarılara ve ayrıca Liman Başkanlarının emirlerine uymakla yükümlüdürler. Bu uyarılara uymayan gemilere ÇGTHM tarafından ihlal raporu düzenlenerek Liman Başkanlıklarına iletilir. Liman Başkanlıkları tarafından bir idari tahkikata gerek duymadan idari yaptırım kararı uygulanabilir. Verilen bu yaptırım kararı ilgilisine Tebligat Kanununa göre tebliğ edilir.

Denizcilere İlanlar ve Duyurular
Seyir yapılacak bölgeye ait seyir planlaması yapılarak Seyir Haritaları Yayın Katalogundan uygun ölçekli haritalar seçilmelidir. Deniz haritaları ve seyir yardımcısı kitapların ( Notik Yayınlar) doğru bilgileri içerdiklerinin kontrolü yapılmalı ve yayınlardaki güncelleştirilmesi daima yapılmalıdır. Bu amaçla, Seyir Hidrografı ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı (SHOD) tarafından çıkartılan haftalık Denizcilere İlanlar yayını takip edilmelidir.

Bu işlem için gerekli adres ve bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

ADRES : Seyir Hidrografı ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı 34805
ÇUBUKLU / İSTANBUL
TEL : 0 216 322 25 80
FAX : 0 216 331 05 25
E-MAIL : info@shodb.gov.tr
İNTERNET : http:/www.shodb.gov.tr

Ayrıca, fenerler, şamandıralı fenerler, elektronik seyir yardımcıları ile seyre engel teşkil eden olaylar ve hidrografik hususların yer aldığı seyir duyuruları; TRT radyoları, Sahil Telsiz İstasyonları ile NAVTEX istasyonlarından yayınlanmaktadır.
EK-1

Çanakkale Boğazı Trafik Ayrım Düzenleri

EK – 2
ÇANAKKALE BOĞAZI YEREL TRAFİK KAPSAMINDAKİ GEMİLER

1. 31 metreden küçük liman seferi yapan yolcu gemilerinde zorunlu değildir.
2.Toplam makine gücü 375 kW’dan büyük her gemi 45 kg’lık 1 adet foam, 1 adet 12 kg’lık KKT ve 2 adet 6 kg’lık portatif yangın
söndürücü ilave edilecektir.
3. Radar reflektör 195 cm³’ten küçük olmayacaktır.
4. 12 ve daha fazla yolcu taşıyan gemiler denize adam düşmesini önlemek üzere güvertelerini (baş ve kıç taraflar dahil) en az 800 mm yüksekliğinde puntellerle çevreleyecekler ve yolcuların tekneye giriş-çıkış yapacakları yerler bu işe uygun olarak açılır şekilde tasarlanacaktır.
5. 11/09/2007 tarih ve 26640 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Otomatik Tanımlama Sistemi (OTS) Klas-B CS Cihazının Gemilere Donatılmasına ve Özelliklerine Dair” Tebliğ’e uygun donatılacaktır.
GÖZLEM TABLOSU EK- 3 (a)
RÜZGÂR Deniz halinin kodu
DENİZ
İstidlalde kullanılan terimler
Beaufort Şifresi
Terimlerin tarifi
Ortalama Sürat (Knots)
Metre/ saniye (m/s)
AÇIK DENİZDEKİ TESİRİ
KOD TARİFİ

Dalgaların Vasati Max.Yüksekliği
(Feet) (Metre)
Sakin
0 Sakin <1 0-0.2 Deniz bir ayna gibi düzdür 0
KÜÇÜK

DALGA

Rakit (çarpıntısız)
ayna gbi deniz
0-
0-
1 Hafif esinti 1-3- 0.3-1.5 Su üstünde balık puluna benzeyen buruşukluklar belirir, fakat köpük yoktur. -
Hafif
2 Hafif briz 4-6- 1.6-3.3 Dalgacıklar henüz kısadır, fakat belirlidirler. Tepeleri donuktur ve çatlamazlar. 1 Durgun deniz 0-1 0-0,3
3 Zayıf briz 7-10- 3.4-5.4 Çok küçük dalgacıkların tepeleri çatlamaya başlıyor. Bulanık görünüşlü köpükler, bazen dağınık sakarcıklar. 2 Güzel (dalgacıklı) deniz 1-2- 0,3-0,6
Mutedil 4 Mutedil briz 11-16- 5.5-7.9 Küçük dalgacıklar uzar, köpükler dağılır. 3 Hafif çalkantılı deniz 2-4- 0,6-1,25
Sert 5 Sert briz 17-21 8.0-10.7 Orta daldalar uzun bir şekil alır, birçok sakarcıklar husule gelir. (Bazı dalga serpintileri -embruns-vaki olur.) 4 Mutedil deniz 4-8- 1,25-2,5
Kuvvetli
6 Kuvvetli rüzgar 22-27 10.8-13.8 Büyük dalgalar hâsıl olur. Beyaz köpüklü tepeler daha fazla uzanır. (Ummuyetle, muteaddid-embruns-serpileri). 5 UZUN

DALGA
Kaba deniz 8-13- 2,5-4
7 Şiddetlirüzgar 28-33 13.9-17.1 Deniz kabarır, çatlayan dalgalardan gelen beyaz köpükler rüzgârın yatağına doğru sürüklenmeye başlar. 6 Pek kaba deniz 13-20 4-6

Fırtına
8 Fırtınamsı rüzgar 34-40 16.2-20.7 Orta yükseklikte ve daha da uzamış dalgalar. Bu dalgaların tepeleri kenarında embrun’ler savrulur. Rüzgâr yatağına doğru belirli bir iz halinde köpük sürüklenmektedir. - ” ” ”
9 Fırtına 41-47 20.8-24.4 Cesim dalgalar kalın köpük serpintileri rüzgâr yatağına itilir. Deniz kükremeye başlar. Embrun’ler (dalga serpintileri) havayı bulandırır, rüyeti azaltır. - ” ” ”
10 Şiddetli fırtına 48-55 24.5-28.4 Uzun sorguçlu çok cesim dalgalar hâsıl olur. Köpükler geniş sıralar halinde toplanıp dizi dizi rüzgâr yatağına doğru sürüklenir. Ummuyetle suların üstü beyaz görülür. Denizin kükremesi fazlalaşır ve sert darbeler işitilir. Rüyet azalmıştır. 7 Yüksek deniz 20-30 6-9-
Orkan Şeklinde Fırtına
11 Orkanımsı fırtına 56-63 28.5-32.6 İstisnai olarak çok fazla yüksek dalgalar teşekkül edip (ufak ve orta tonajdaki gemiler bazen gözden kaybolur). R üzgar istikametinde uzanmış beyaz köpükler denizi tamamen kaplar. Her tarafta dalgaların tepelerinin üstüne rüzgâr üfleyerek köpük saçar. Rüyet azalmıştır. 8 Pek yüksek deniz 30-45 9-14-
12 Orkan 64-71 32.7-36.9 Hava köpük ve embrun’lerle doludur. Deniz köpük sıraları ile tamamen beyazlaşmıştır. Rüyet çok fazla azalmıştır. 9 Müthiş korkunç deniz 45 ve fazlası 14 ve fazlası

GÖZLEM TABLOSU EK- 3 (b)

Düz ve açık arazide 10 metre standart yükseklikteki süratlerin muadili RÜZGARIN TESİRLERİ Beaufort’a göre Rüzgarın deniz üzarine tesiri. Deniz halinin kodu
İstidlalde kullanılan terimler
Beaufort Şifresi
Terimlerin tarifi
Ortalama Sürat (Knots)
Metre/ saniye (m/s)
Km/h
m.p.h
KARADA
KIYILARDA
Dalganın Muhtemel Yüksekliği Dalganın Maximum Yüksekliği Dalganın Muhtemel Yüksekliği Dalganın Maximum Yüksekliği
Feet Feet Metre Metre
Sakin 0 Sakin <1 0-0.2 <1 <1 Sakin dumanlar dikine olarak yükselir. Sakin - - - - 0
1 Hafif esinti 1-3- 0.3-1.5 1-5 1-3 Rüzgarın istikameti jiroetler vasıtasıyla değil dumanların sürüklenmesi ile tayin edilir. Balıkçı kayıkları ancak biraz hareket edebilirler 1/4 1/4 0.1 0.1 -
Hafif 2 Hafif briz 4-6- 1.6-3.3 6-11 4-7 Rüzgar yüz üzerinde his edilir. Yapraklar titreşir, adi bir jiroet harekete geçebilir. Takriben 1-2 Knots’luk bir süratle ilerleyen kayıkların yelkenleri şişer. 1/2 1 0.2 0.1 1
3 Zayıf briz 7-10- 3.4-5.4 12-9 8-12 Yapraklar ve dalcıklar devamlı harekette, rüzgar bayrakları hafifçe dalgalandırır. Yelkenli kayıklar yana yatmaya başlıyarak takriben 3-4 knots’luk bir süratle ilerler. 2 3 0.6 1.0 2
Mutedil 4 Mutedil briz 11-16- 5.5-7.9 20-28 13-18 Rüzgar toz ve kağıtları uçururi küçük dallar harekettedir. Tesirli mutedil briz, yelkenliler bütün yelkenlerini açar ve iyi bir barınak ararlar. 3 1/2 5 1.0 1.5 3
Sert 5 Sert briz 17-21 8.0-10.7 29-38 19-24 Yapraklı küçük ağaçlar sallanmaya başlar içi sularda tepeli dalgacıklar husule gelir. Yelkenliler yelkenlerini azaltırlar. 6 8 1/2 2.0 2.5 4
Kuvvetli 6 Kuvvetli rüzgar 22-27 10.8-13.8 39-49 25-31 Büyük dalgalar harekete geçer. Telgraf telleri ıslık çalar. Şemsiye kullanmak zorlaşır. Yelkenliler iki büyük baş yelkenleri camadana vurulur. Balık avı dikkat ve ihtiyat ister. 9 1/2 13 3.0 4.0 5
7 Şiddetli
rüzgar 28-33 13.9-17.1 50-61 32-38 Ağaçlar tamamıyla sallanır. Rüzgara karşı yürümek güçleşir. Yelkenliler limanda kalır. Denizdekiler de mahfuz bir yere çekilmeye gayret ederler. 13 1/2 19 4.0 5.5 6
8 Fırtınamsı rüzgar 34-40 16.2-20.7 62-74 39-46 Rüzgar dalları kırar. Rüzgara karşı yürümek genel olarak çok güçleşir. Yakında olan bütün deniz vasıtaları limanda toplanır. 18 25 5.5 7.5 -
Fırtına 9 Fırtına 41-47 20.8-24.4 75-88 47-54 Evlerde ve ağaçlarda rüzgar bazı zararlar yapar. (Bacaları yıkar, boruları kırar, kiremitleri uçurur.) 23 32 7.0 10.0 -
10 Şiddetli fırtına 48-55 24.5-28.4 89-102 55-63 Karada nadir olup ağaçları kökünden sökebilir. Yapılarda mühim zaralar yapabilir. 29 41 9.0 12.5 7
Orkan Şeklinde Fırtına 11 Orkanımsı fırtına 56-63 28.5-32.6 103-117 64-72 Çok nadir müşahade edilir, geniş zararlara sebebiyet verir. 37 52 11.5 16.0 8
Orkan 12 Orkan 64-71 32.7-36.9 118-133 73-82 45 - 14.0 - 9
İç denizlerde veya karaya yakın yerlerde bir kara rüzgarı ile dalga yükseklikleri dikleşecek ve boyları da ufaktır. Buradaki şifreler dalgaların muhtemel yüksekliklerini ve dalgaların muhtemel maksimum yüksekliklerini gösterir.